Sólveig Anna: Ekki seinna en núna

Published by Efling on

Mér finnst skrítið að ekki fleiri úr röðum stjórn­mála­fólks hafi stigið fram til að lýsa yfir afdrátt­ar­lausum stuðn­ingi við kröfu okkar um 425.000 króna lág­marks­laun. Ef ég væri stjórn­mála­mann­eskja myndi ég ekki getað hugsað mér ann­að, þrátt fyrir að hafa eflaust margt annað að hugsa um, en að standa með verka- og lág­launa­fólki á íslenskum vinnu­mark­aði í bar­áttu sinni fyrir því að hér verði farið í að útdeila gæð­unum með sann­girni að leið­ar­ljósi. 

Ég myndi gera það af mörgum ástæð­um, auð­vitað fyrst og fremst af rétt­læt­is-á­stæð­um; það er ein­fald­lega órétt­látt að láta sumt fólk búa við skert kjör á meðan annað fólk lifir í vellyst­ing­um. 

Ég myndi gera það af „barns­leg­um“ ástæð­um; sam­fé­lag sem virðir fram­lag allra mik­ils og sýnir öllu fólki virð­ingu er sam­fé­lag sem lætur börnum líða vel, sýnir þeim að þau mega og eiga að fá að lifa góðu og fal­legu líf­i. 

Ég myndi gera það af umhverf­is-á­stæð­um; ef það er raun­veru­legur vilji til þess að takast á við lofts­lags­vána verður að takast á við stétt­skipt­ing­una og mis­skipt­ing­una sem liggur eins og mara á ver­öld­inni; það er td. ekki alvöru lausn að skatt­leggja elds­neyti og kjöt á meðan sumt fólk þarf aldrei að hugsa um útgjöld vegna gríð­ar­mik­illa ráð­stöf­un­ar­tekna og önnur þurfa að velta hverjum þús­und­kalli fyrir sér; slíkt mun aðeins ýkja stétta­and­stæð­urnar enn frekar og þau sem minnst hafa munu ein­fald­lega hafa enn minna. (Ég geri mér auð­vitað grein fyrir því að vegna þess að það hefur þótt sjálf­sagt mál að nota lífs­kjör alþýð­unnar í sam­fé­lags­legum til­rauna­verk­efnum valda­stétt­ar­innar er ekki skrítið að stjórn­mála­fólk vilji halda áfram á þeirri braut; að nú skuli gera lág­tekju­hóp­unum enn erf­ið­ara að kom­ast af til að reyna að bæta fyrir umhverf­is­glæpi kap­ít­al­ism­ans).

Svo myndi ég gera það af raun­sæi og skyn­semi; vegna þess að stöð­ug­leiki er ekki mögu­legur í sam­fé­lagi þar sem ekk­ert er gert til þess að jafna kjör fólks, að í dýrasta landi Evr­ópu er bók­staf­lega óum­flýj­an­legt að verka- og lág­launa­fólk uni ekki sátt við sitt þegar það ekki aðeins fær lág laun, heldur þarf jafn­framt að bera óeðli­lega þunga skatt­byrði (lág­launa­fjöl­skyldur á Íslandi bera nú einna hæstu skatt­byrð­ina ef litið er til OECD rikj­anna). Það er ótrú­lega óskyn­sam­legt að halda að hægt sé að hóta fólki og þröngva því til að sætta sig við að til­vera þeirra eigi að vera sem erf­ið­ust á meðan til­vera ann­ara á að vera sem auð­veld­ust. Stjórn­mála­fólk sem sæk­ist eftir sam­fé­lags­legum stöð­ug­leika getur ekki litið fram hjá þess­ari stað­reynd um mann­legt eðli. 

Og ekki síst myndi ég gera það í nafni kven­rétt­inda. Ég myndi t.d. ekki getað hugsað mér sem stjórn­mála­mann­eskja að taka ann­ars vegar þátt í bar­áttu fyrir þeim grund­vall­ar­mann­rétt­indum að konur fái að lifa frjálsar undan hver­konar ofbeldi en líta á sama tíma fram hjá því und­ir­stöðu­at­riði sem efna­hags­leg afkoma er. Það er algjör­lega aug­ljóst öllum sem sjá vilja að kona sem hefur aðgang að mjög litlum tekj­um, kona sem hefur verið dæmd til að selja vinnu­aflið sitt á útsölu­verði í sam­fé­lagi þar sem allt kostar og það ekk­ert smá­ræði er kona sem oft á ekki ann­ara kosta völ en að þola hluti sem eng­inn á að þola. 

Kven-vinnu­aflið á Íslandi er mjög mik­il­vægt, satt best að segja bráð­nauð­syn­legt. Verka og lág­launa­konur vinna í ferða­manna­iðn­að­in­um; á hót­elum eru þær ómissandi og því hægt að full­yrða að ekki er hægt að græða á hót­el­rekstri nema vegna vinnu kvenna. Þær vinna við að þrífa þjóð­fé­lag­ið; án vinnu þeirra er ekki mögu­legt að halda stofn­unum og fyr­ir­tækjum opn­um. Þær vinna í sjáv­ar­út­vegi; án kven­vinnu­aflsins er hér ekki hægt að flaka fisk til að selja til útlanda. Og þær vinna störf sem sam­fé­lagið ein­fald­lega kemst ekki af án en hefur kom­ist upp með að verð­leggja af fádæma kald­lyndi og áhuga­leysi; þau störf sem voru áður ólaunuð og á verk­sviði kvenna inn á heim­il­um, svokölluð umönn­un­ar­störf, á leik­skól­um, hjúkr­un­ar­heim­il­um, spít­ölum og skól­um. Ef að þessar konur vinna ekki sína vinnu stoppar allt.

Þess­vegna er bæði fárán­legt og ógeðs­legt að sætta sig við að þær upp­skeri lítið sem ekk­ert fyrir gund­vall­ar­mik­il­vægi vinnu­fram­lags síns.

Konur munu græða á því að lág­marks­laun hækki. Konur munu hafa betri mögu­leika á því að standa á eigin fótum ef að lág­marks­laun hækka. Konur munu eiga meiri mögu­leika á því að láta drauma sína ræt­ast ef að lág­marks­laun hækka. Konur munu þurfa að vinna minna ef að lág­marks­laun hækka og af þeim sökum búa við betri and­lega og lík­am­lega heilsu. Konur munu geta eytt meiri tíma með börn­unum sínum ef að lág­marks­laun hækka. Konur munu hafa það betra ef að lág­marks­laun hækka, það er ein­fald­lega stað­reynd sem ekki er hægt að líta fram hjá. 

Ef ég væri stjórn­mála­mann­eskja myndi ég hik­laust styðja kröfur verka- og lág­launa­fólks um 425.000 króna lág­marks­laun, af fjöl­mörgum ástæð­um. Og ein mik­il­væg­asta ástæðan væri þessi: Það er bók­staf­lega ólíð­andi að árið 2019, í landi sem kennir sig við kven­rétt­indi, sé konum ennþá haldið niðri í efna­hags­legum skiln­ingi. Það er bók­staf­lega ólíð­andi að kap­ít­al­ískt hag­kerfið kom­ist ekki af án kven-vinnu­aflsins en kom­ist á sama tíma upp með að greiða laun sem ekki er hægt að kom­ast af á. 

Það er ekki í boði að tala fjálg­lega um jafn­rétti, mann­rétt­indi, kven­frelsi og bjarta fram­tíð á meðan konur eru enn látnar vinna und­ir­stöðu­störf fyrir laun sem ekki duga til að tryggja efna­hagl­sega afkomu. Þau sem vilja skreyta sig með fjöðrum kvenna­bar­átt­unnar eiga að sýna smá hug­rekki og lýsa yfir afdrátt­ar­lausum stuðn­ingi við bar­áttu lág­launa­kvenna fyrir efna­hags­legu rétt­læt­i. 

Ef ég væri stjórn­mála­mann­eskja myndi ég gera það ekki seinna en nún­a. 

Sólveig Anna Jónsdóttir, for­maður Efl­ing­ar.