Kröfugerð Eflingar

Stærsta og veigamesta krafa Eflingar er að lægstu grunnlaun á mánuði fyrir fulla dagvinnu hækki í 425 þúsund. Þetta er hækkun úr 300 þúsund sem samkvæmt núgildandi samningi er „lágmarkstekjutrygging“. Hækkunin verði gerð í þrepum yfir samningstímann sem gert er ráð fyrir að verði 3 ár. Þannig myndu mánaðarlaun hækka um 41–42 þúsund á árs fresti í þrjú ár. Þess er krafist að sams konar krónutöluhækkun, ekki prósentuhækkun, verði gerð á öll laun sem eru ofan við 300 þúsund krónurnar. Kröfugerð VR hljóðar upp á sömu upphæðir.

Auk þess hefur Efling sett fram ýmsar fleiri kröfur um önnur atriði kjarasamnings og má sjá þær í kröfugerðarskjalinu. Kröfugerð Eflingar var unnin í samráði við Starfsgreinasambandið, landssamband þeirra sem vinna almenn verkamannastörf, og er samhljóða henni. Einnig var sett fram kröfugerð á hendur stjórnvöldum þar sem aðalkrafan er um leiðréttingu skattbyrði og aðgerðir í húsnæðis- og vaxtamálum.

Hvers vegna 425 þúsund?

Afstaða Eflingar er að dagvinnulaun fyrir fulla vinnu eigi að nægja til að fólk geti lifað af þeim. Miðað við tölur hins opinbera um framfærslukostnað, sem Velferðarráðuneytið birtir, og mjög hóflega áætlaðan húsnæðiskostnað, byggt á kjarakönnun Eflingar, er framfærslukostnaður einstaklings um 353 þúsund á mánuði. Það gefur auga leið að hækka þarf lágmarkslaun verulega til að mæta þessum kostnaði.

Með hækkun lágmarkslauna upp í 425 þúsund og óbreyttri skattlagningu ná ráðstöfunartekjur ekki upp í framfærslukostnað, en eru þó mun nær því. Efling hefur jafnframt gert þá kröfu á hendur ríkinu að það leiðrétti stóru skattatilfærsluna og lækki skatta á lægstu laun. Þannig mætti ná því sem upp á vantar og gera fólki kleift að lifa af lægstu launum. Stjórnvöld þyrftu þá að hækka persónuafslátt upp í tæp 96 þúsund á mánuði. Ef stjórnvöld ganga alla leið í því að gera lægstu laun skattfrjáls þyrfti ekki að hækka lágmarkslaun nema upp í tæp 368 þúsund á mánuði.

Geta atvinnurekendur staðið undir þessum launahækkunum?

Allt frá því kröfugerðir Eflingar, SGS og VR komu fram hafa atvinnurekendur haldið því fram að þeir geti ekki staðið undir þessum kröfum – fyrirtækin muni fara í gjaldþrot og samfélagið á hliðina. Atvinnurekendur hafa haldið nákvæmlega sams konar fullyrðingum fram í hvert skipti sem kjarasamningar standa fyrir dyrum, síðast 2015 þegar gerðir voru samningar um ágætar launahækkanir. Þá var því spáð að samningarnir myndu leiða til óðaverðbólgu og hvers kyns hörmunga. Engar af þeim hrakspám rættust.

Engu að síður er það auðvitað vont ef óþarflega háar launagreiðslur sliga atvinnurekendur. Afstaða Eflingar er að þá eigi líta fyrst til ofurlauna, fjármagnstekna og bónusa þeirra hæst launuðu, en þau laun eru úr öllum hlutföllum og hafa hækkað gríðarlega í samanburði við önnur laun á liðnum árum.

Afstaða Eflingar er að kjarasamningar eigi að leiða til aukins jöfnuðar, ekki að öll laun hækki í sömu hlutföllum.


Helstu kröfur fyrir nýjan kjarasamning

Gagnvart Samtökum atvinnulífsins

  • 425.000 króna lágmarkslaun í lok samningstímans
  • Ákvæði sem ógildir samninginn ef ójöfnuður eykst
  • Meira lýðræði og meðákvörðunarréttur starfsmanna á vinnustöðum
  • Óskert starfsaldursréttindi þegar skipt er um starf
  • Stytting vinnutímans í 32 stundir á viku við lok samningstímans
  • Sektir fyrir brot á kjarasamningum
  • Sömu kjör fyrir öryrkja og aldraða

Gagnvart stjórnvöldum

  • Þjóðarátak í húsnæðismálum
  • Skattfrjáls lægstu laun
  • Hærri skattur á arðgreiðslur og aðrar fjármagnstekjur
  • Sömu kjarabætur fyrir öryrkja og aldraða eins og launafólk, og færri skerðingar
  • Afnám verðtryggingar
  • Lengra fæðingarorlof, til að brúa bilið fram að leikskóla
  • Opinber heilbrigðisþjónusta, öllum aðgengileg

Kröfugerð Starfsgreinasambandsins á hendur Samtökum atvinnulífsins í heild sinni má sjá hér.

Kröfugerð Starfsgreinasambandsins á hendur stjórnvöldum í heild sinni má sjá hér.